Trải qua hàng thập kỷ, doanh nghiệp gia đình thường được nhìn nhận như một mô hình kinh doanh truyền thống, có quy mô nhỏ và phụ thuộc nhiều vào quan hệ thân tộc. Tuy nhiên, dữ liệu từ EY and University of St.Gallen Global 500 Family Business Index 2025 cho thấy một bức tranh rộng hơn: các doanh nghiệp gia đình lớn trên thế giới không chỉ là những tổ chức kế thừa qua nhiều thế hệ, mà còn là một lực lượng kinh tế có quy mô toàn cầu.

Cụ thể, 500 doanh nghiệp gia đình trong chỉ số 500 Family Business Index 2025 ghi nhận 8.8 nghìn tỷ USD doanh thu, tăng 10% so với Index 2023. Nếu xem đây như một phép so sánh về quy mô, tổng doanh thu này tương đương với nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Mỹ và Trung Quốc. Trung bình, mỗi doanh nghiệp trong danh sách đạt 17.6 tỷ USD doanh thu hằng năm, và 80% trong số đó có doanh thu vượt 5 tỷ USD.

Tác động của nhóm doanh nghiệp này không chỉ nằm ở doanh thu. Họ sử dụng 25.1 triệu lao động toàn cầu và có trụ sở tại 44 quốc gia/vùng lãnh thổ, cho thấy vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm, duy trì chuỗi cung ứng và đóng góp vào sự ổn định kinh tế. Riêng ngành bán lẻ chiếm 20% số doanh nghiệp trong Index, tạo ra 2.25 nghìn tỷ USD doanh thu và sử dụng 7.18 triệu lao động.

Đặt trong bối cảnh Việt Nam, khoảng cách giữa “tăng trưởng nhanh” và “trường tồn qua nhiều thế hệ” là một điểm đáng chú ý. Trong bài phỏng vấn với Bloomberg Businessweek Việt Nam, ông Trần Nam Dũng, Lãnh đạo Dịch vụ EY Private, EY Việt Nam, Lào, Campuchia, cho biết đã có một số doanh nghiệp gia đình Việt Nam đáp ứng đủ tiêu chí về quy mô (doanh thu trong khoảng từ 3,5 tỷ USD đến 8 tỷ USD). Tuy nhiên, các doanh nghiệp này vẫn chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện khác của Top 500 toàn cầu, chẳng hạn như tuổi đời tối thiểu 50 năm hoặc sự tham gia rõ nét của nhiều thế hệ.

Điều này cho thấy thách thức của doanh nghiệp gia đình Việt Nam không chỉ là mở rộng quy mô, mà còn là xây dựng nền tảng để có thể phát triển bền vững qua thời gian. Quy mô doanh thu có thể là điểm khởi đầu, nhưng để trở thành một doanh nghiệp gia đình có tầm vóc quốc tế, doanh nghiệp còn cần năng lực quản trị, kế hoạch kế nhiệm, sự tham gia của thế hệ tiếp theo và khả năng duy trì giá trị cốt lõi trong bối cảnh thị trường liên tục thay đổi.

Nguồn tham khảo: EY and University of St.Gallen Global 500 Family Business Index 2025; EY Việt Nam phỏng vấn Bloomberg Businessweek Việt Nam, tháng 5/2025.

Source

https://www.ey.com/en_vn/insights/family-enterprise/family-business-index

Tác giả: FBV Team